2.2.& 1-4

ερμηνευτικά σχόλια

§1-2

Μετά τη συντριπτική ήττα των Αθηναίων, κυρίαρχος της πολιτικής κατάστασης είναι ο Λύσανδρος. Στόχος του είναι η κατάληψη της Αθήνας. Δε βιάζεται όμως («ἔπλει ἐπὶ τὸ Βυζάντιον καὶ Καλχηδόνα», §1, στην είσοδο του Βοσπόρου). Οι κινήσεις του καταγράφονται στον παρατατικό (§1-2)· επειδή όμως δεν είναι απλώς στρατιωτικές αλλά έχουν και πολιτική σκοπιμότητα, εντάσσονται σ' ένα πλαίσιο άλλων ενεργειών και κινήσεων· αυτό το πλαίσιο συνθέτουν οι δευτερεύοντες όροι, και κυρίως οι επιρρηματικές μετοχές (2).

§1 τὰ ἐν τῇ Λαμψάκῳ κατεστήσατο

Η Λάμψακος είχε καταληφθεί με έφοδο από τους Σπαρτιάτες· τώρα που αποσύρεται ο σπαρτιατικός στόλος από την περιοχή, ο Λύσανδρος εξασφαλίζει την κατοχή της πόλης.

ὑποσπόνδους ἀφέντες

Οι κάτοικοι του Βυζαντίου και της Καλχηδόνας παρέδωσαν τις πόλεις τους στον Λύσανδρο, αφού εξασφάλισαν με «σπονδές» ασφαλή αποχώρηση για τους άντρες της αθηναϊκής φρουράς. Παρά τη διαφορά του πολιτεύματος ανάμεσα στη Σπάρτη και στην Αθήνα και παρά τη βιαιότητα των συγκρούσεων υπήρχαν θεσμοί σεβαστοί από τους αντιπάλους, όπως οι σπονδές: αντιπρόσωποι των αντιπάλων κατέληγαν σε συμφωνία που την επισφράγιζαν με σπονδές προς τιμήν των θεών, τους οποίους καλούσαν ως μάρτυρες για την τήρησή της. Έτσι, αυτοί που αποχωρούσαν μετά από πολιορκία και παράδοση, ήταν ασφαλείς ως προστατευόμενοι των θεών. Ο όρος υπόσπονδος αναφέρεται σε ηττημένους που παραδόθηκαν στους νικητές ή σε νεκρούς πολέμου που οι δικοί τους παραδέχθηκαν την ήττα τους και ζήτησαν από τους νικητές άδεια να παραλάβουν τα σώματα για ταφή.

§2 θᾶττον τῶν ἐπιτηδείων ἔνδειαν ἔσεσθαι

«ότι πιο γρήγορα θα παρουσιαστεί πλήρης έλλειψη τροφίμων». Η Αθήνα, πολιορκημένη από τη στεριά δέκα χρόνια περίπου, ανεφοδιαζόταν με τον εμπορικό της στόλο από τη Θράκη και τον Εύξεινο Πόντο. Ο Λύσανδρος απέκοψε τους θαλάσσιους δρόμους ανεφοδιασμού.

§3

Η καταγραφή των αντιδράσεων στο στρατόπεδο των ηττημένων, μέσα στην πολιορκημένη Αθήνα, γίνεται με ανάλογη τεχνική όπως στις 1-2. Η αναγγελία της συμφοράς, οι πρώτες εντυπώσεις δίνονται με «κινηματογραφικό» τρόπο, σε χρόνο παρατατικό και με μετοχές ενεστώτα. Οι μετοχές και εδώ προσδιορίζουν και δίνουν το βάθος της πρώτης αντίδρασης.

Μηλίους... Αἰγινήτας

Οι κάτοικοι της Μήλου ήταν άποικοι των Λακεδαιμονίων αλλά έμειναν ουδέτεροι κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο. Οι μικρές πόλεις Ιστιαία (στη βόρεια Εύβοια), Σκιώνη και Τορώνη (στη Χαλκιδική) είχαν αποστατήσει από την αθηναϊκή συμμαχία. Η Αίγινα, μικρό κράτος, ισχυρός όμως εμπορικός αντίπαλος της Αθήνας, ακολουθούσε πάντα φιλολακωνική πολιτική. Χαρακτηριστικά είναι τα παρακάτω αποσπάσματα από το έργο του Θουκυδίδη, όπου εικονίζονται παραστατικά η αλαζονεία και η απανθρωπία των ισχυρών κρατών απέναντι στα μικρά, ανίσχυρα κράτη και κυρίως σε περίοδο πολέμου:   καὶ Ἀθηναῖοι πάλιν ἐς Εὔβοιαν διαβάντες Περικλέους στρατηγοῦντος κατεστρέψαντο πᾶσαν, καὶ τήν μὲν ἄλλην ὁμολογίᾳ κατεστήσαντο, Ἑστιαιᾶς δὲ ἐξοικίσαντες αὐτοί τὴν γῆν ἔσχον. (Θουκ. 1,114) Περὶ δὲ τοὺς αὐτοὺς χρόνους τοῦ θέρους τούτου Σκιωναίους μὲν Ἀθηναῖοι ἐκπολιορκήσαντες ἀπέκτειναν τοὺς ἡβῶντας, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραπόδισαν· καὶ τὴν γῆν Πλαταιεῦσιν ἔδοσαν νέμεσθαι. (Θουκ. 5, 32) οἱ δὲ ἀπέκτειναν Μηλίων ὅσους ἡβῶντας ἔλαβον, παῖδας δὲ καὶ γυναῖκας ἠνδραπόδισαν τὸ δὲ χωρίον αὐτοὶ ᾤκησαν, ἀποίκους ὕστερον πεντακοσίους πέμψαντες. (Θουκ. 5, 116) καταστρέφομαι - υποτάσσω, παίρνω με το μέρος μου. ομολογία - συνθήκη ἐξοικίσαντες - αφού τους έδιωξαν απ' τα σπίτια τους. οἱ ἡβῶντες - οι ενήλικοι ἀνδραποδίζω - πουλάω κάποιον ή τον μεταχειρίζομαι σαν δούλο.

§4 Τῇ δ' ὑστεραίᾳ...

Την επόμενη μέρα όμως, συγκαλείται η Εκκλησία του Δήμου και παίρνει έκτακτα μέτρα. Μετά τις πρώτες εντυπώσεις οι Αθηναίοι συνέρχονται και δραστηριοποιούνται. Η χρήση των απαρεμφάτων, με το πολυσύνδετο «ἔδοξε... ἀποχῶσαι... καὶ εὐτρεπίζειν, καὶ... ἐφιστάναι, καὶ... παρασκευάζειν», που δηλώνουν τις αποφάσεις της Εκκλησίας, αποδίδουν τη δραστηριότητα μετά την απελπισία και τον θρήνο.

ἐκκλησίαν ἐποίησαν ἐν ᾗ ἔδοξε...

Τις αποφάσεις τις πήρε το σύνολο των πολιτών, η Εκκλησία, που αποφάσιζε για όλα τα σημαντικά ζητήματα μετά από εισηγήσεις των βουλευτών και άλλων πολιτικών. Τα επίσημα κείμενα των αποφάσεων άρχιζαν με τη φράση: «ἔδοξε τῇ βουλῇ καὶ τῷ δήμῳ».  http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/A_Lyk/A_Lyk.htm

2.1 & 28-32 ερμηνευτικά σχόλια

Στις παραγράφους 28-29 περιγράφονται: 1 Η διαταγή του Λυσάνδρου * 2 Η αντίδραση του Κόνωνα * 3 Η κατάσταση των αθηναϊκών πλοίων * 4 Τα διασωθέντα πλοία * 5 Τα αποτελέσματα του σχεδίου του Λυσάνδρου * 6 Οι τελευταίες ενέργειες του Κόνωνα * 7 Ο αγγελιαφόρος της συντριβής στην Αθήνα

1 Η διαταγή του Λυσάνδρου: Όταν οι στρατιώτες του Λυσάνδρου ύψωσαν την ασπίδα πάνω σ’ ένα κοντάρι, τότε ο Λύσανδρος αμέσως έδωσε διαταγή να πλεύσει ο πελοποννησιακός στόλος εναντίον του αθηναϊκού στόλου (Λύσανδρος δ’ εὐθὺς ἐσήμανε τὴν ταχίστην πλεῖν). Ταυτόχρονα
προχωρούσε στην ξηρά και ο Θώρακας με το πεζικό του (συμπαρῄει δὲ καὶ Θώραξ τὸ πεζὸν ἔχων). Ο Θώραξ ήταν Σπαρτιάτης αρχηγός των Αβυδηνών που βάδιζε παραλιακά της Λαμψάκου και ενθάρρυνε το στόλο του Λυσάνδρου.

2 Η αντίδραση του Κόνωνα: Ο στρατηγός Κόνωνας, που βρισκόταν κοντά στην ακτή, πρώτος είδε την ξαφνική επίθεση του στόλου των Πελοποννησίων εναντίον του στόλου των Αθηναίων. Τότε έδωσε διαταγή στους στρατιώτες να επιβιβαστούν αμέσως στα πλοία σε μια προσπάθεια να τα σώσει (Κόνων δὲ ἰδὼν τὸν ἐπίπλουν, ἐσήμανεν εἰς τὰς ναῦς βοηθεῖν κατὰ κράτος).
Ο Κόνων ήταν επιφανής Αθηναίος στρατηγός που καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια.
Ύστερα από την καταστροφή του αθηναϊκού στόλου στους Αιγός ποταμούς κατέφυγε στον
Ευαγόρα της Κύπρου, με τη βοήθεια του οποίου ανασυγκρότησε τις δυνάμεις του και
επάνδρωσε νέο στόλο. Ναυμάχησε με τους Λακεδαιμονίους ξανά το 394 κοντά στην Κνίδο
και τους νίκησε. Επέστρεψε τότε στην Αθήνα και έγινε ο ήρωας της εποχής του γιατί
ανοικοδόμησε τα Μακρά τείχη της Αθήνας και τα τείχη του Πειραιά και ανύψωσε το γόητρο
της πόλης. Προς τιμήν του οι Αθηναίοι προσέφεραν εκατόμβη θυσιών και αναθήματα στους
θεούς, έχτισαν ιερό και έστησαν χάλκινο ανδριάντα του στην αγορά. Αργότερα όμως έπεσε
σε δυσμένεια και πέθανε στην Κύπρο παραγνωρισμένος και αφανής.

3 Η κατάσταση των αθηναϊκών πλοίων: Όταν άρχισε η ξαφνική επίθεση του σπαρτιατικού στόλου επικράτησε σύγχυση στουςδιασκορπισμένους Αθηναίους (Διεσκεδασμένων δὲ τῶν ἀνθρώπων). Κανονικά κάθε τριήρης διέθετε τρεις σειρές κωπηλάτες. Η αιφνιδιαστική όμως κίνηση του Λυσάνδρου τους υποχρέωσε να επανδρώσουν λίγα και βιαστικά. Γι’ αυτό άλλες από τις αθηναϊκές τριήρεις βρέθηκαν με δύο σειρές από κωπηλάτες (αἱ μὲν τῶν νεῶν δίκροτοι ἦσαν), άλλες με μία σειρά (αἱ δὲ μονόκροτοι) και άλλες τελείως άδειες (αἱ δὲ παντελῶς κεναί).

4 Τα διασωθέντα πλοία: Ο Κόνων ήταν ο μόνος στρατηγός που πρόφτασε να επιβιβαστεί με τους άντρες του, ανοίχθηκε στο πέλαγος και σώθηκε, όπως και άλλα επτά πλοία (ἡ δὲ Κόνωνος καὶ ἄλλαι περὶ αὐτόν ἑπτὰ πλήρεις ἀνήχθησαν ἁθρόαι καὶ ἡ Πάραλος) καθώς και η Πάραλος, το ιερό πλοίο των Αθηναίων. Ο αθηναϊκός στόλος είχε 180 πλοία και κάθε πλοίο διέθετε 200 περίπου κωπηλάτες και στρατιώτες. Το γεγονός ότι σώθηκαν μόνο εννέα πλοία και ελάχιστοι
στρατιώτες δείχνει το μέγεθος της πανωλεθρίας που υπέστησαν οι Αθηναίοι.

5 Τα αποτελέσματα του σχεδίου του Λυσάνδρου: Ο Λύσανδρος κατέλαβε σχεδόν το σύνολο των πλοίων των Αθηναίων στην ξηρά (τὰς δ’ ἄλλας πάσας Λύσανδρος ἔλαβε πρὸς τῇ γῇ). Επίσης στην ακτή αιχμαλώτισε τους περισσότερους στρατιώτες (Τοὺς δὲ πλείστους ἄνδρας ἐν τῇ γῇ συνέλεξεν) εκτός από μερικούς που πρόλαβαν και κατέφυγαν στα μικρά οχυρά της Σηστού (οἱ δὲ καὶ ἔφυγον εἰς τὰ τειχύδρια).

6 Οι τελευταίες ενέργειες του Κόνωνα: Οι αρχαίοι Έλληνες, όταν επρόκειτο να ναυμαχήσουν, αφαιρούσαν τα μεγάλα πανιά των πλοίων και τα άφηναν στην ξηρά για να κινούνται με τα κουπιά και να είναι πιο ευέλικτα. Αυτό είχε κάνει και ο Λύσανδρος. Ο Κόνων, λοιπόν, είχε την ψυχραιμία να πλησιάσει στην Αβαρνίδα, το ακρωτήριο της Λαμψάκου και να αρπάξει τα μεγά- λα πανιά από τα πλοία των Πελοποννησίων (Κόνων...... κατασχὼν ἐπὶ τὴν Ἀβαρνίδα τὴν Λαμψά- κου ἄκραν ἔλαβεν αὐτόθεν τὰ μεγάλα τῶν Λυσάνδρου νεῶν ἱστία). Με αυτή την παράτολμη ενέρ-γεια εξασφάλισε τη σωτηρία αφού οι Πελοποννήσιοι δεν μπορούσαν πλέον να τον καταδιώ-ξουν. Στη συνέχεια κατέφυγε στον Ευαγόρα, τον βασιλιά της Σαλαμίνας της Κύπρου (καὶ αὐτός μὲν ὀκτὼ ναυσὶν ἀπέπλευσε παρ’ Εὐαγόραν εἰς Κύπρον). Οι λόγοι της κίνησης αυτής ήταν: α) ο Ευαγόρας ήταν φίλος των Αθηναίων και είχε τιμηθεί με από αυτούς με πολιτικά δικαιώματα, β) φοβόταν την οργή του αθηναϊκού λαού λόγω της καταστροφής στους Αιγός ποταμούς και ήθελε να την αποφύγει, γ) θα περίμενε στην Κύπρο, με τον Ευαγόρα ως σύμμαχο και φίλο του, τη μεταβολή της τύχης και των πραγμάτων προκειμένου να βοηθήσει την πατρίδα του και να πετύχει την ανασύσταση της αθηναϊκής δημοκρατίας. Πραγματικά το 394 π.Χ. νίκησε τους Σπαρτιάτες στην Κνίδο.

 

7 Ο αγγελιαφόρος της συντριβής στην Αθήνα: Η Πάραλος, το ιερό πλοίο της Αθήνας, έφερε την φοβερή είδηση της καταστροφής στην Αθήνα (ἡ δὲ Πάραλος εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀπαγγελοῦσα τὰ γεγονότα). Τα άλλα δύο ιερά πλοία ήταν η Δηλιάς και η Σαλαμινία. Τα πλοία αυτά χρησιμο-ποιούνταν: α) για τη μεταφορά επίσημων αντιπροσώπων, των «θεωριών» στα εθνικά πανηγύ-ρια και γιορτές κυρίως της Δήλου, β) για τη μεταφορά των δημοσίων χρημάτων, γ) για τη μετα-φορά πρεσβειών σε συμμαχικές και μη πόλεις, δ) για τη μεταφορά των διαταγών της αθηναϊκής πολιτείας.

Ο Ευαγόρας ήταν βασιλιάς της Σαλαμίνας της Κύπρου. Καταγόταν από τον μυθικό ήρωα
Τεύκρο. Το 410 π.Χ. έγινε βασιλιάς της Σαλαμίνας της Κύπρου, αφού σκότωσε τον τύραννο Αβ-δέμονα. Οργάνωσε το εμπόριο και το ναυτικό της Σαλαμίνας και επέκτεινε το κράτος του στο μεγαλύτερο μέρος της Κύπρου. Στον Πελοποννησιακό πόλεμο ήταν σύμμαχος με τους Αθηναί-ους. Μάλιστα με τη μεσολάβηση του Κόνωνα συνέβαλε στην αναγέννηση της Αθήνας και στη ναυμαχία της Κνίδου διοικούσε ο ίδιος τον Κυπριακό στόλο. Γι’ αυτό και οι Αθηναίοι του έδωσαν το δικαίωμα του Αθηναίου πολίτη. Στο τέλος της ζωής του έχασε τη δύναμή του και δολοφονή-θηκε.

Χαρακτηρισμός Κόνωνα: Ο Κόνων ήταν ο μόνος που κατάφερε να γλιτώσει και να διασώσει ο-χτώ πλοία και την Πάραλο. Φέρει και αυτός ευθύνη για την επιλογή του μέρους όπου αγκυροβό-λησαν οι Αθηναίοι και για την αποδιοργάνωση τους στην ξηρά. Στη δύσκολη, ωστόσο στιγμή, δεν έχασε την ψυχραιμία και το θάρρος του και κατάφερε να αφαιρέσει τα μεγάλα πανιά των Σπαρτιατών για να μην μπορέ-σουν να τον καταδιώξουν. Η ενέργειά του αυτή δείχνει ότι είναι τολμηρός, ευφυής και προνοητικός.

Αφήγηση: Η ταχύτητα της εξέλιξης των γεγονότων αποτυπώνει το μέγεθος της καταστροφής των Αθηναίων. Η ένταση κατά τη σύγκρουση δηλώνεται με τη χρήση παρατατικών ενώ το
χρονικό διάστημα μετά τη συντριβή εκφράζεται με αορίστους, γεγονός που δείχνει την
οριστική επικράτηση των Λακεδαιμονίων. Επίσης, όλες οι φάσεις της συμπλοκής δένονται
εσωτερικά με αιτιώδη σχέση (αιτίου – αιτιατού). Έτσι η υπεροψία οδηγεί στην απρονοησία
και τη διασπορά, η κατασκοπία στο προειδοποιητικό σήμα, η διαταγή του Λυσάνδρου στην
επίθεση, η επίθεση στην πανωλεθρία, η ευφυής κίνηση του Κόνωνα στην σωτηρία.

Στις παραγράφους 30-32 περιγράφονται:
Οι Αθηναίοι αιχμάλωτοι *  Οι ενέργειες του Λυσάνδρου * Οι κατηγορίες εναντίον των Αθηναίων * Η τελική απόφαση για τους αιχμαλώτους *  Η τύχη του Φιλοκλή
Οι Αθηναίοι αιχμάλωτοι: Ο Λύσανδρος στους Αιγός ποταμούς αιχμαλώτισε περίπου 35000 άνδρες και 171 αθηναϊκά πλοία (από τα 180 αθηναϊκά πλοία διασώθηκαν 8 πλοία με τον Κόνωνα και η Πάραλος). Κάθε αρχαία τριήρης έφερε 200 κωπηλάτες (ερέτες) και λίγους οπλίτες. Από αυτούς περίπου 4.000 ήταν γνήσιοι Αθηναίοι οπλίτες που εξοντώθηκαν με διαταγή του Λυσάνδρου. Σχεδόν όλοι οι Αθηναίοι, οι στρατηγοί τους, μεταξύ των οποίων ο Φιλοκλής και ο Αδείμαντος, και οι σύμμαχοι αιχμαλωτίστηκαν από τον Λύσανδρο, χωρίς καμιά αντίσταση, αφού η επίθεση του Λυσάνδρου ήταν ξαφνική. Μόνο λίγοι από τους Αθηναίους σώθηκαν με τον Κόνωνα και μερικοί άλλοι που κατέφυγαν στα τείχη της Σηστού και σε άλλα φρούρια της περιοχής. Τα πλοία, τους αιχμαλώτους και τα λάφυρα τα μετέφερε ο Λύσανδρος στη Λάμψακο, την οποία είχε καταστήσει ορμητήριο των πολεμικών του επιχειρήσεων (Λύσανδρος δὲ τάς τε ναῦς καὶ τοὺς αἰχμαλώτους καὶ τἆλλα πάντα εἰς Λάμψακον ἀπήγαγεν, ἔλαβε δὲ καὶ τῶν στρατηγὼν ἄλλους τε καὶ Φιλοκλέα καὶ Ἀδείμαντον).
Οι ενέργειες του Λυσάνδρου: Μετά τη νίκη στους Αιγός ποταμούς ο Λύσανδρος:
• Μετέφερε στη Λάμψακο τα αθηναϊκά πλοία και τους στρατιώτες που αιχμαλώτισε (Λύσανδρος δὲ τάς τε ναῦς καὶ τοὺς αἰχμαλώτους καὶ τἆλλα πάντα εἰς Λάμψακονἀπήγαγεν, ἔλαβε δὲ καὶ τῶν στρατηγὼν ἄλλους τε καὶ Φιλοκλέα καὶ Ἀδείμαντον).
• Έστειλε την άλλη μέρα τον πειρατή Θεόπομπο τον Μιλήσιο για να μεταφέρει την είδηση
της νίκης στη Σπάρτη (Ἧι δ’ ἡμέρᾳ ταῦτα κατειργάσατο, ἔπεμψε Θεόπομπον τὸν Μιλήσιον ληστὴν εἰς Λακεδαίμονα, ἀπαγγελοῦντα τὰ γεγονότα, ὅς ἀφικόμενοςτριταῖος ἀπήγγειλε). Έδωσε στο Θεόπομπο το ταχύτερο πλοίο με τους καλύτερους κωπηλάτες. Σύμφωνα με μαρτυρία του Διόδωρου στόλισε το πλοίο αυτό με τα πιο πολυτελή και πλούσια όπλα από τα λάφυρα. Ύστερα από τρεις ημέρες (χρόνος καταπληκτικός για την εποχή εκείνη) ο Θεόπομπος έφερε την είδηση στην Σπάρτη. Η πειρατεία στην αρχαιότητα και κυρίως σε ταραγμένες περιόδους ήταν πολύ διαδεδομένη. Ο Θεόπομπος ο Μιλήσιος που ήταν πειρατής συνεργαζόταν με τον Λύσανδρο είτε
εθελοντικά είτε με αμοιβή. Άλλωστε οι Σπαρτιάτες μπορούσαν να πληρώσουν μισθοφόρους γιατί ο Κύρος, ο νέος Πέρσης διοικητής της περιοχής της Ιωνίας, έδωσε πολλά χρήματα στο Λύσανδρο κατά την περίοδο του πολέμου.
• Συγκέντρωσε τους συμμάχους για να αποφασίσουν στο πολεμικό αυτό συμβούλιο για την
τύχη των Αθηναίων συμμάχων (Μετὰ δὲ ταῦτα Λύσανδρος ἁθροίσας τοὺς συμμάχους
ἐκέλευσε βουλεύεσθαι περὶ τῶν αἰχμαλώτων). Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό, γιατί οι αιχμάλωτοι είναι πολλοί και το κλίμα βαρύ από εμπάθεια και εκδικητική μανία. Η ευθύνη, λοιπόν, είναι μεγάλη και δε θέλει να την επωμισθεί προσωπικά. Γι’ αυτό και συγκαλεί πολεμικό συμβούλιο των συμμάχων, ώστε η απόφαση να είναι κοινή. Παράλληλα με τη στάση του αυτή δίνει μια επίφαση δημοκρατικότητας με την οποία επιχειρεί να παρουσιάσει τη δική του απόφαση για την εκτέλεση των αιχμαλώτων ως προϊόν συλλογικής ευθύνης. Ο Λύσανδρος συγκάλεσε τους συμμάχους του σε πολεμικό συμβούλιο στη Λάμψακο ύστερα από τη ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς. Στο πολεμικό αυτό συμβούλιο κατηγόρησαν τους Αθηναίους για τις παρανομίες τους (Μετὰ δὲ ταῦτα Λύσανδρος ἁθροίσας τοὺς συμμάχους ἐκέλευσε βουλεύεσθαι περὶ τῶν αἰχμαλώτων) στη διάρκεια του πολέμου. Πράγματι οι Αθηναίοι συμπεριφέρθηκαν σκληρά σε όσες πόλεις ήταν ουδέτερες ή αποστατούσαν. Έτσι, εκδίωξαν τους κατοίκους από την Ιστιαία της Ευβοιας, μοίρασαν τη γη σε Αθηναίους κληρούχους και άλλαξαν το όνομα της σε Ωρεούς. Σκληρότερη ήταν η στάση τους απέναντι στην Αίγινα, την οποία έκαψαν ενώ τους κατοίκους είτε τους αιχμαλώτισαν είτε τους έδιωξαν. Ανάλογη ήταν η συμπεριφορά τους απέναντι στις πόλεις Τορώνη και Σκιώνη της Χαλκιδικής. Τις κατέστρεψαν, αιχμαλώτισαν τους άντρες και πούλησαν ως δούλους γυναίκες και παιδιά. Το μεγαλύτερο έγκλημα το διέπραξαν εναντίον της Μήλου, όπου σκότωσαν τους εφήβους και τους άνδρες, υποδούλωσαν τα γυναικόπαιδα και κατέστησαν την χώρα αποικία τους. Πριν από την ναυμαχία στους Αιγός ποταμούς, οι Αθηναίοι αποφάσισαν να κόψουν το δεξί χέρι των Πελοποννησίων που θα αιχμαλώτιζαν (καὶ ἅ ἐψηφισμένοι ἦσαν ποιεῖν, εἰ κρατήσειαν τῇ ναυμαχίᾳ, τὴν δεξιὰν χεῖρα ἀποκόπτειν τῶν ζωγρηθέντων πάντων). Στην απάνθρωπη αυτή απόφαση οδηγήθηκαν γιατί οι περισσότεροι άνδρες ήταν δεξιόχειρες και με την αποκοπή του δεξιού χεριού θα γίνονταν ακίνδυνοι στον πόλεμο αφού δεν θα μπορούσαν να κωπηλατήσουν ή να κρατήσουν δόρυ. Κατά τον Πλούταρχο όμως η απόφαση αυτή αφορούσε μόνο την αποκοπή του αντίχειρα, ώστε οι άντρες να μπορούν να κωπηλατούν όχι όμως και να φέρουν δόρυ. Επίσης όταν κυρίεψαν δύο τριήρεις, τη μία από την Κόρινθο και την άλλη από την Άνδρο, πέταξαν όλους τους άνδρες στην θάλασσα (καὶ ὅτι λαβόντες δύο τριήρεις, Κορινθίαν καὶ Ἀνδρίαν, τοὺς ἄνδρας ἐξ αὐτῶν πάντας κατακρημνίσειαν). Την παραπάνω τιμωρία πρότεινε και επέβαλε ο στρατηγός Φιλοκλής (Φιλοκλῆς δ’ ἦν στρατηγός τῶν Ἀθηναίων, ὅς τούτους διέφθειρεν).  Ο Φιλοκλής ήταν ο στρατηγός που πρότεινε στους Αθηναίους να αποκόψουν το δεξί χέρι (ή αντίχειρα) των αιχμαλώτων. Ήταν επίσης ο κύριος υπαίτιος της φοβερής συμφοράς στους Αιγός ποταμούς γιατί την ημέρα εκείνη αυτός και η μοίρα των πλοίων του είχαν την επιφυλακή όλου του αθηναϊκού στόλου. Όμως επειδή υποτίμησε τους Λακεδαιμονίους δεν πήρε τα κατάλληλα μέτρα ασφαλείας. Ο θάνατος του υπήρξε άδοξος.
Η τελική απόφαση για τους αιχμαλώτους: Όλοι οι Αθηναίοι αιχμάλωτοι, εκτός του Αδείμαντου καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν από τους Πελοποννησίους ύστερα από την απόφαση του πολεμικού συμβουλίου (Ἐλέγετο δὲ καὶ ἄλλα πολλά, καὶ ἔδοξεν ἀποκτεῖναι τῶν αἰχμαλώτων ὅσοι ἦσαν Ἀθηναῖοι πλὴν Ἀδειμάντου). Οι μισθοφόροι και οι σύμμαχοι των Αθηναίων αφέθηκαν να γυρίσουν στις πόλεις τους. Ο Ξενοφώντας, επειδή δεν ήθελε να αμαυρώσει τη φήμη του Λυσάνδρου, απέφυγε να αναφέρει τον αριθμό των σκοτωμένων Αθηναίων αιχμαλώτων. Ο Αδείμαντος εξαιρέθηκε γιατί ήταν ο μόνος που έφερε αντίρρηση στην απόφαση της εκκλησίας του δήμου για τον ακρωτηριασμό των Πελοποννησίων αιχμαλώτων, αν οι Αθηναίοι νικούσαν στη ναυμαχία, και έδειξε σύνεση και ανθρωπισμό (ὅτι μόνος ἐπελάβετο ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ περί τῆς ἀποτομῆς τῶν χειρῶν ψηφίσματος). Όμως ο Αδείμαντος, όταν επέστρεψε στην Αθήνα, κατηγορήθηκε ως προδότης (ᾐτιάθη μέντοι ὑπό τινων προδοῦναι τὰς ναῦς). Πάντως, η εξαίρεση του Αδείμαντου δεν απαλλάσσει τους Λακεδαιμονίους από την ευθύνη και το στίγμα του αποτρόπαιου ομαδικού εγκλήματος εις βάρος ανυπεράσπιστων αιχμαλώτων, που ήταν και οι ίδιοι θύματα πολέμου. Πρόκειται για μία πράξη βάρβαρη, απάνθρωπη και εγκληματική που παραβιάζει τους άγραφους, καθιερωμένους νόμους για την τύχη των αιχμαλώτων και συναγωνίζεται τις βαρβαρότητες που διέπραξαν οι Αθηναίοι. Αποδεικνύει ότι ο πόλεμος δεν προκαλεί μόνο υλικές ζημιές αλλά οι θηριωδίες και οι βιαιότητες, που διαπράττονται κατά τη διάρκεια του, προξενούν ψυχική και ηθική φθορά. Ο Λύσανδρος με το έγκλημα αυτό έδειξε τη σκληρότητα, την ωμότητα και τον κυνισμό του.
Η τύχη του Φιλοκλή: Ο Ξενοφώντας στιγματίζει τον Λύσανδρο λέγοντας ότι σκότωσε τον αιχμάλωτο Φιλοκλή με τα ίδια του τα χέρια, αφού πρώτα ρώτησε ποια τιμωρία του άξιζε να πάθει, επειδή πρώτος είχε παραβεί τους νόμους εις βάρος των Ελλήνων ρίχνοντας στη θάλασσα τους Ανδρίους και τους Κορινθίους (Λύσανδρος δὲ Φιλοκλέα πρῶτον ἐρωτήσας, ὅς τοὺς Ἀνδρίους καὶ Κορινθίους κατεκρήμνισε, τί εἴη ἄξιος παθεῖν ἀρξάμενος εἰς Ἕλληνας παρανομεῖν, ἀπέσφαξεν). Ο θάνατός του υπήρξε άδοξος. Οι Λακεδαιμόνιοι εξάντλησαν τη σκληρότητά
τους, ώστε με το θάνατό του να ικανοποιήσει τις ψυχές των θυμάτων του. Παρόλα αυτά η
πράξη τους δε δικαιολογείται ηθικά. Τα τελευταία λόγια του, που τα παραθέτει ο Πλούταρχος, δείχνουν μία περήφανη στάση απέναντι στον Λύσανδρο: «Μη με κατηγορείς για ζητήματα στα οποία δεν υπάρχει δικαστής. Πάντως, σαν νικητής που είσαι, κάνε εκείνο που θα πάθαινες εσύ, αν ήσουν ηττημένος».
Η οργάνωση του λόγου: Ο Ξενοφώντας στο κείμενο αυτό:
• Χρησιμοποιεί αόριστο για τα συντελεσμένα γεγονότα που αναφέρονται στη μεταφορά των
αιχμαλώτων και των λαφύρων στη Λάμψακο και στην αναγγελία της νίκης στη Σπάρτη.
• Αλλάζει το χρόνο σε παρατατικό κατά τη διάρκεια της συζήτησης για να δείξει τη
διάρκεια και την έντασή της.
• Χρησιμοποιεί σύντομες περιόδους, τις οποίες συνδέει με το μεταβατικό σύνδεσμο «δε».
http://paterolakas.blogspot.gr/2013/01/5.html

ΒΙΒΛΙΟ Β΄, κεφ. Ι, παράγραφοι 25 – 27 και φύλλο εργασίας

ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ EΛΛΗΝΙΚΑ



ΒΙΒΛΙΟ Β΄, κεφ. Ι, παράγραφοι 25 – 27
Μετάφραση :
Ο Αλκιβιάδης αφούείδε απότα τείχη ότι οι Αθηναίοι αγκυροβόλησαν σε ανοιχτήπαραλία και μακριάαπόκάθε πόλη κι ότι αναζητούσαν τα τρόφιμα απότη Σηστόπου απείχε δεκαπέντε στάδια απότα πλοία, ενώοι εχθροί(αγκυροβόλησαν) σε λιμάνι και κοντάσε πόλη, έχονταςστη διάθεσήτουςτα πάντα, είπε (στουςΑθηναίους ότι δεν αγκυροβόλησαν σε καλόμέρος αλλάτουςσυμβούλευε να αγκυροβολήσουν αλλού στη Σηστό μέσα σε λιμάνι και κοντάσε πόλη. καθώςβρίσκετε εκεί είπε, θα ναυμαχήσετε όταν θέλετε. Οι στρατηγοί όμως κυρίωςο Τηδέας και ο Μένανδρος τον διέταξαν να φύγει. γιατί(του είπαν) αυτοίοι ίδιοι είναι τώρα στρατηγοίκι όχι εκείνος Κι αυτός(ο Αλκιβιάδης έφυγε. Και ο Λύσανδρος αφούήταν η πέμπτη ημέρα, αφότου οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, διέταξε αυτούςπου κατασκόπευαν (τουςΑθηναίους με εντολήτου, όταν δουν ότι αυτοίέχουν βγει απότα πλοία κι ότι έχουν διασκορπιστείστη Χερσόνησο (κάτι που ακριβώςέκαναν όλο και περισσότερο κάθε μέρα, επειδήαγόραζαν απόμακριάτα τρόφιμα κι επειδήβέβαια περιφρονούσαν το Λύσανδρο, γιατίδεν ανοιγόταν να τουςαντιμετωπίσει), αφούγυρίσουν με τα πλοία πίσω σε αυτόν (διέταξε) να σηκώσουν ασπίδα στο μέσο τηςδιαδρομής Κι αυτοίέκαναν αυτάόπωςεκείνοςτουςπρόσταξε.



Πραγματολογικάσχόλια:
Ἀλκιβιάδης: καταγόταν απόαριστοκρατικήγενιά Μαθητήςτου Σωκράτη και συγγενήςτου Περικλή ασχολήθηκε με την πολιτικήκι ήταν ο κατεξοχήν υποκινητήςτηςΣικελικήςεκστρατείας(415 ・ 413 π.Χ.), η οποία κατέληξε σε πανωλεθρία για τουςΑθηναίους
Συμμετείχε ωςστρατηγόςτου Νικία και του Λάμαχου στη σικελικήεκστρατεία, όμωςανακλήθηκε με την κατηγορία ότι συμμετείχε στην κοπήτων «Ερμών». Υπότο βάροςαυτήςτηςκατηγορίαςαυτομόλησε στη Σπάρτη, γι・ αυτόκαι καταδικάστηκε σε δήμευση τηςπεριουσίαςτου. Υπέδειξε στουςΣπαρτιάτεςτην αποστολήεκστρατευτικούσώματοςστη Σικελία, υπότην αρχηγία του Γύλιππου και την κατάληψη τηςΔεκέλειας Στη συνέχεια, συνεργάστηκε με τον Πέρση βασιλιά υπέρ των Λακεδαιμόνιων. Άλλαξε πάλι στρατόπεδο σχεδιάζονταςτην ανατροπήτου δημοκρατικούπολιτεύματοςστην Αθήνα και πέτυχε την ανάκληση τηςεξορίαςτου. Γύρισε στην Αθήνα (403 π.Χ.) ωςθριαμβευτής όπου του δόθηκε πίσω η περιουσία του κι ανακηρύχτηκε στρατηγόςμε απόλυτη δικαιοδοσία. Όμως όταν κατηγορήθηκε απότο Λύσανδρο για την ήττα των Αθηναίων αποσύρθηκε στη θρακικήχερσόνησο. [2]



Ἀλκιβιάδηςδέκατιδών ἐκ τῶν τειχῶν : ο Αλκιβιάδηςζούσε εξόριστοςστη Θράκη σε μια ιδιόκτητη οχυρήτοποθεσία, κοντάστη Βισάνθη, όπωςαναφέρει ο Πλούταρχος Εκείσυγκέντρωσε μισθοφόρουςκαι πολεμούσε εναντίον των βαρβάρων Θρακών, παρέχονταςανεξαρτησία στουςΈλληνεςπου κατοικούσαν στη γύρω περιοχή

τοῖςπαρ・ αὑτοῦἑπομένοις: εννοείτα πιο γρήγορα απότα πλοία που είχε στείλει ο Λύσανδροςγια να κατασκοπεύσουν τιςκινήσειςτων Αθηναίων και να τον ενημερώσουν.

ἆραι ἀσπίδα : τα πλοία που είχε στείλει ο Λύσανδροςωςκατασκόπουςέπρεπε να δώσουν το σύνθημα (να υψώσουν την ασπίδα) ότι οι κινήσειςτων Αθηναίων ήταν σταθερέςκι επαναλαμβάνονταν.

Αμέσωςμόλιςδόθηκε το σύνθημα, τα πλοία του Λύσανδρου άρχισαν την επίθεση, ενώστη στεριάεπικουρούσε το πεζικόυπότην αρχηγία του Θώρακα του Λακεδαιμόνιου.
Ερμηνευτικάσχόλια:
τάτ・ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦμετιόντας: επειδήοι Αθηναίοι είχαν αγκυροβολήσει σε ανοιχτήπαραλία μακριάαπόκατοικημένη περιοχή αναγκάζονταν να βγαίνουν απότα πλοία τουςκαι να προμηθεύονται τρόφιμα απότη Σηστό Η Σηστόςήταν σύμμαχοςτων Αθηναίων και, λόγω τηςσημαντικήςγεωγραφικήςθέσηςτης έπαιζε σπουδαίο ρόλο στα γεγονότα. Η Σηστόςείναι η πόλη, στην οποία ο Αλκιβιάδηςσυμβουλεύει τουςΈλληνεςνα προσαρμοστούν για να έχουν ασφαλέςλιμάνι και να συγκρουστούν όποτε θέλουν με το Λύσανδρο, έχονταςκαλύψει τιςβασικέςανάγκεςανεφοδιασμού

οὐκ ἐν καλῷἔφη αὑτούςὁρμεῖν, ἀλλάμεθορμίσαι … παρῇνει : ο Αλκιβιάδης που ζούσε εξόριστοςσε ιδιόκτητο πύργο στη Σηστό παρατηρώνταςτιςθέσειςκαι τιςκινήσειςτων δυο αντιπάλων, κατάλαβε τη μειονεκτικήθέση των Αθηναίων, οι οποίοι δε βρίσκονταν σε ασφαλέςλιμάνι και συμβούλεψε τουςΑθηναίουςστρατηγούςνα αγκυροβολήσουν στη Σηστό

Στην κίνηση αυτήτου Αλκιβιάδη διαφαίνεται το αμείωτο ενδιαφέρον του για την Αθήνα κι η ελπίδα ότι θα αποκαταστήσει την παλαιάεύνοια, αν κατορθώσει να προσφέρει τιςυπηρεσίεςτου και να βοηθήσει τουςΑθηναίουςσ・ αυτήτη δύσκολη και σημαντικήφάση του πολέμου.
Λύσανδροςδ・ εἶπε τοῖςπαρ・ αὑτοῦἑπομένοις… ἀποπλεόντας… ἆραι ἀσπίδα … : ο Λύσανδρος ωςέμπειροςστρατηγός είχε οργανωμένο σχέδιο δράσης χωρίςνα επισπεύδει την επίθεση. Έστειλε τα πιο γρήγορα πλοία του να κατασκοπεύσουν τιςκινήσειςτων αντιπάλων κι, όταν τουςδουν να έχουν αποβιβαστείαπότα πλοία για ανεφοδιασμό να επιστρέψουν πίσω σ・ αυτόν και να τον ειδοποιήσουν, με την εντολήνα σηκώσουν ψηλάμια ασπίδα στα μέσα τηςδιαδρομής [3]



Ο στόχοςαυτήςτηςενέργειαςήταν να αιφνιδιάσουν τουςΑθηναίουςκαι να τουςεπιτεθούν, καθώςτα πληρώματα των πλοίων ήταν στη στεριάκαι δε θα μπορούσαν να αντιδράσουν ακαριαία.
Αισθητικάσχόλια:
Εκφραστικάμέσα παρουσίασηςτων προτάσεων του Αλκιβιάδη (ζωντάνια και συντομία) :

1. Οι μετοχές: δείχνουν την ενότητα του σχεδίου, την ορθήεκτίμηση των δεδομένων και τη μεγάλη εμπειρία του Αλκιβιάδη.

2. Τα απαρέμφατα του πλαγίου λόγου : δείχνουν την απεγνωσμένη προσπάθεια του Αλκιβιάδη να πείσει τουςΑθηναίουςνα μεταβούν σε ασφαλέςλιμάνι, γιατίη διορατικότητα του μεγάλου πολιτικούκαι στρατιωτικούάντρα διακρίνει τη λανθασμένη τακτικήκαι προοικονομείτη δραματικήγια τουςΑθηναίουςέκβαση τηςναυμαχίας

3. Η αλλαγήτου πλαγίου λόγου κρίσης(οὐκ ἐν καλῷἐφη ὁρμεῖν) σε πλάγιο λόγο επιθυμίας(ἀλλάμεθορμίσαι παρῇνει) : δηλώνει ελευθερία έκφρασηςπου δηλώνει την κίνηση τηςσκέψης Έτσι, ο λόγοςαποκτάευκινησία, ζωντάνια και, κυρίως ποικιλία.

4. Η χρήση του παρατατικού τα σύνθετα ρήματα και το σχήμα λιτότητας(οὐκ ἐν καλῷ= κακῷ : δείχνουν το βάθοςκαι την ακρίβεια των ενεργειών και τονίζουν την ευστοχία και τη λογικήτων καίριων συμβουλών του Αλκιβιάδη.
Αρχικοίχρόνοι:
 ἔχω - εἶχον - ἕξω / σχήσω - ἔσχον - ἔσχηκα - ἔσχήκειν



 βούλομαι - ἐβουλόμην ・ βουλήσομαι / βουληθήσομαι - ἐβουλήθην ・ βεβούλημαι - ἐβεβουλήμην

 οἴχομαι - ᾠχόμην - οἰχήσομαι - ------ - ᾤχημαι - ------

 λέγω - ἔλεγον ・ λέξω / ἐρῶ- ἔλεξα / εἶπον - εἴρηκα - εἴρήκειν

 αἴρω - ᾖρον - ἀρῶ- ἦρα - ἦρκα - ἤρκειν
http://askiseis.com/

Φύλλο εργασίας    2.1.25-27

1.Να χαρακτηρίσετε τον Αλκιβιάδη, τους αθηναίους στρατηγούς και τον Λύσανδρο αξιοποιώντας τις γνώσεις σας από το συγκεκριμένο απόσπασμα.

2.Ποιος βασικός ρηματικός τύπος και ποια εκφορά του λόγου δηλώνουν την απεγνωσμένη προσπάθεια του Αλκιβιάδη να πείσει τους Αθηναίους στρατηγούς να αλλάξουν αγκυροβόλιο.

3.Επιλέξτε το σωστό-ά

1. Ο Αλκιβιάδης συμβούλευε τους Αθηναίους
α. να προμηθεύονται τρόφιμα από τη Σηστό β. να μετακινηθούν κοντά σε λιμάνι και στην πόλη
γ. να δώσουν ναυμαχία όταν το θελήσουν      δ. να αγκυροβολήσουν κοντά στον εχθρικό στόλο

2. Οι Αθηναίοι στρατηγοί απέπεμψαν τον Αλκιβιάδη, γιατί:
α. δεν τους είχε δώσει σωστές συμβουλές       β. με τις συστάσεις του εξυπηρετούσε το Λύσανδρο
γ. υπάκουσαν σε εντολές τις πόλεις τους        δ. ήταν εγωιστές και αλαζόνες

3. Οι Αθηναίοι ήταν συνήθως διασκορπισμένοι, επειδή
α. ψώνιζαν τρόφιμα από μακριά                                    β. ο στόλος του Λυσάνδρου βρισκόταν μακριά
γ. είχαν αγκυροβολήσει κοντά σε πόλη           δ. διασκέδαζαν στη Χερσόνησο

4. Ο Λύσανδρος είχε δώσει εντολή στους κατασκόπους του, όταν δουν τους Αθηναίους να
έχουν διασκορπιστεί προς αναζήτηση τροφίμων, να του το κάνουν γνωστό:
α. φωνάζοντας δυνατά                                         β. υψώνοντας μια ασπίδα στο μέσο του πλου
γ. επιστρέφοντας με ορισμένο σχηματισμό    δ. υψώνοντας αναμμένους πυρσούς

5. Ο Αλκιβιάδης βρισκόταν κοντά στους Αιγός ποταμούς, γιατί:
α. ακολουθούσε διακριτικά την πορεία του αθηναϊκού στόλου
β. είχε καθαιρεθεί από τους Αθηναίους, είχε αυτοεξοριστεί και έμενε σε ιδιόκτητο πύργο
γ. έφυγε από το Λύσανδρο και πήγε κοντά στους Αθηναίους
δ. ήθελε να εξαπατήσει τους Αθηναίους στρατηγούς

4. όραση, άσχετος, έπαινος, διασκέδαση, τελώνης, άρση, κελευστής, βούληση, πλοίο,
έκβαση, παραποίηση, αγωγή: Με ποιες λέξεις του κειμένου (σύνθετες ή απλές) έχουν
ετυμολογική συγγένεια οι παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής

5. Να κλίνετε σε ενικό και πληθυντικό αριθμό τα ουσιαστικά: πόλει,  νεῶν,  λιμένι, στρατηγοί, ἡμέρα

6. Να γίνει χρονική αντικατάσταση στους παρακάτω ρηματικούς τύπους: ἐκέλευσαν, ἐπιπλέουσι, εἶπε,

7. Να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στα παρακάτω ρήματα: ἐπιπλέουσι, εἶπε

2.1.25-27 και φύλλο εργασίας

 ΒΙΒΛΙΟ Β΄, κεφ. Ι, παράγραφοι 25 – 27

Μετάφραση :

Ο Αλκιβιάδης, αφού είδε από τα τείχη ότι οι Αθηναίοι αγκυροβόλησαν σε ανοιχτή παραλία και μακριά από κάθε πόλη κι ότι αναζητούσαν τα τρόφιμα από τη Σηστό που απείχε δεκαπέντε στάδια από τα πλοία, ενώ οι εχθροί (αγκυροβόλησαν) σε λιμάνι και κοντά σε πόλη, έχοντας στη διάθεσή τους τα πάντα, είπε (στους Αθηναίους) ότι δεν αγκυροβόλησαν σε καλό μέρος, αλλά τους συμβούλευε να αγκυροβολήσουν αλλού, στη Σηστό, μέσα σε λιμάνι και κοντά σε πόλη. καθώς βρίσκετε εκεί, είπε, θα ναυμαχήσετε όταν θέλετε. Οι στρατηγοί, όμως, κυρίως ο Τηδέας, και ο Μένανδρος, τον διέταξαν να φύγει. γιατί (του είπαν) αυτοί οι ίδιοι είναι τώρα στρατηγοί κι όχι εκείνος. Κι αυτός (ο Αλκιβιάδης) έφυγε. Και ο Λύσανδρος, αφού ήταν η πέμπτη ημέρα, αφότου οι Αθηναίοι έπλεαν εναντίον του, διέταξε αυτούς που κατασκόπευαν (τους Αθηναίους) με εντολή του, όταν δουν ότι αυτοί έχουν βγει από τα πλοία κι ότι έχουν διασκορπιστεί στη Χερσόνησο (κάτι που ακριβώς έκαναν όλο και περισσότερο κάθε μέρα, επειδή αγόραζαν από μακριά τα τρόφιμα κι επειδή βέβαια περιφρονούσαν το Λύσανδρο, γιατί δεν ανοιγόταν να τους αντιμετωπίσει), αφού γυρίσουν με τα πλοία πίσω σε αυτόν (διέταξε) να σηκώσουν ασπίδα στο μέσο της διαδρομής. Κι αυτοί έκαναν αυτά όπως εκείνος τους πρόσταξε.

Στις παραγράφους 25-27 περιγράφονται:

1 Οι διαπιστώσεις του Αλκιβιάδη *

2 Οι συστάσεις του Αλκιβιάδη * 

3 Η απήχηση των προτροπών του Αλκιβιάδη *

  4 Η συνήθεια των Αθηναίων *

  5 Η εντολή του Λυσάνδρου

Ο Αλκιβιάδης ήταν μαθητής του Σωκράτη και συγγενής του Περικλή. Σε μικρή ηλικία ασχο-λήθηκε με την πολιτική και ήταν αυτός κυρίως που έπεισε τους Αθηναίους να αναλάβουν τη Σικελική εκστρατεία για την οποία εξελέγη στρατηγός. Όμως κατηγορήθηκε ως Ερμοκοπίδης και γι’ αυτό ανακλήθηκε για να δικαστεί. Φοβισμένος αυτομόλησε στη Σπάρτη, όπου έδωσε ολέθριες για την Αθήνα συμβουλές, και στη συνέχεια προσέγγισε τους Πέρσες. Αργότερα με ψήφισμα της εκ κλησίας του δήμου ο Αλκιβιάδης ανακλήθηκε και ξαναγύρισε στην Αθήνα θριαμβευτικά. Αμέσως του ανατέθηκε η αρχηγία του στρατού και στόλου της Αθήνας. Υπήρξε όμως άτυχος. Ο αθηναϊκός στόλος που διηύθυνε έμεινε για λίγο κάτω από τη διοίκηση του Αντιόχου. Ενώ ο Αλκιβιάδης απουσίαζε προσωρινά, ο Αντίοχος νικήθηκε κοντά στην Έφεσσο, από το Σπαρτιάτη ναύαρχο Λύσανδρο (407 π.Χ.). Οι Αθηναίοι θεώρησαν ότι από αμέλεια του Αλκιβιάδη νικήθηκαν στο Νότιο και γι’ αυτό έπαψαν τον Αλκιβιάδη από τη στρατηγία και εξέλεξαν άλλους δέκα στρατηγούς ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο Κόνωνας. Όταν ο Αλκιβιάδης έπεσε στη δυσμένεια των Αθηναίων και παύθηκε από τη στρατηγία, απομακρύνθηκε σε μια ιδιόκτητη οχυ-ρωμένη περιοχή στη Χερσόνησο (σημερινή Καλλίπολη). Την οχυρή αυτή περιοχή είχε αποκτήσει ο Αλκιβιάδης όταν πολεμούσε τους Θράκες με μισθοφόρους. Εκεί από τα τείχη (ἐκ τῶν τειχῶν) παρατηρούσε τις κινήσεις των δύο αντιπάλων και συμβούλευε τους Αθηναίους ναυάρχους.

1 Οι διαπιστώσεις του Αλκιβιάδη:

 Στο απόσπασμα αυτό ο Ξενοφώντας προβάλλει τη φυσιο-γνωμία του Αλκιβιάδη και εκθέτει το ενδιαφέρον και την ανησυχία του για τους Αθηναίους. Η ευφυΐα και η διορατικότητά του εντοπίζει εύκολα τις αδυναμίες των συμπατριωτών του και τα πλεονεκτήματα των αντιπάλων τους. Ο Αλκιβιάδης διαπίστωσε ότι οι Αθηναίοι είχαν αγκυρο-βολήσει στους Αιγός ποταμούς, δηλαδή σε μια αμμώδη παραλία (ἐν αἰγιαλῷ ὁρμοῦντας) μακριά από πόλη (πρὸς οὐδεμιᾷ πόλει) γεγονός που τους ανάγκαζε να εγκαταλείπουν τα πλοία και να αναζητούν τρόφιμα από τη κοντινότερη πόλη, τη Σηστό (τὰ δ’ ἐπιτήδεια ἐκ Σηστοῦ μετιόντας πεντεκαίδεκα σταδίους ἀπό τῶν νεῶν) που απείχε 15 στάδια (περίπου 3 χιλιόμετρα). Παρατήρησε επίσης ότι οι Λακεδαιμόνιοι, σε αντίθεση με τους Αθηναίους, είχαν αγκυροβολήσει κοντά σε λιμάνι και πόλη, την πλούσια Λάμψακο, (τοὺς δὲ πολεμίους ἐν λιμένι καὶ πρὸς πόλει ἔχοντας πάντα) και επομένως είχαν εξασφαλίσει αφθονία τροφίμων χωρίς να είναι αναγκασμένοι να φεύγουν μακριά από τα πλοία τους. Επομένως ήταν σε προνομιακή θέση σε σύγκριση με τους Αθηναίους.

2 Οι συστάσεις του Αλκιβιάδη:

 Ο Αλκιβιάδης, αφού προειδοποίησε τους Αθηναίους ναυάρχους ότι δεν έχουν αγκυροβολήσει σε καλό μέρος (οὐκ ἐν καλῷ ἐφη αὐτοὺς ὁρμεῖν), τους συμβούλευ-σε να φύγουν από τους Αιγός ποταμούς και να πάνε στη Σηστό (ἀλλὰ μεθορμίσαι εἰς Σηστόν παρῄνει). Το πλεονέκτημα της νέας τοποθεσίας ήταν ότι θα βρίσκονταν κοντά σε λιμάνι και σε πόλη (πρός τε λιμένα καὶ πρὸς πόλιν) και επομένως θα μπορούσαν να επιλέξουν τον χρόνο και τις συνθήκες της ναυμαχίας (οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε). Οι ορθές συστάσεις του Αλκιβιάδη είναι προϊόν αντικειμενικής στάθμισης των δεδομένων και της πολύτιμης πείρας του. Οι συμβουλές του αυτές ουσιαστικά προοικονομούν τη δραματική για τους Αθηναίους έκβαση της ναυμαχίας.

3 Η απήχηση των προτροπών του Αλκιβιάδη:

Οι Αθηναίοι ναύαρχοι αρνήθηκαν να δεχτούν τις λογικές συμβουλές του Αλκιβιάδη και τον διέταξαν να φύγει τονίζοντας ότι εκείνοι ήταν τώρα οι στρατηγοί (Οἱ δὲ στρατηγοί, μάλιστα δὲ Τυδεὺς καὶ Μένανδρος, ἀπιέναι αὐτὸν ἐκέλευσαν∙ αὐτοὶ γὰρ νῦν στρατηγεῖν, οὐκ ἐκεῖνον. Καὶ ὁ μὲν ᾢχετο). Οι λόγοι για τους οποίους απέπεμψαν τον Αλκιβιάδη: α) σκέφτηκαν ότι, αν ακολουθήσουν τις συμβουλές και νικήσουν, η επιτυχία θα αποδοθεί στον Αλκιβιάδη: αν πάλι νικηθούν, η ευθύνη θα βαρύνει τους ίδιους, β) δεν εμπιστεύ-ονταν τον Αλκιβιάδη, γ) το αξίωμα που κατείχαν γέννησαν εγωισμό και αλαζονεία, δ) ήταν ά-πειροι σε αντίθεση με τον Αλκιβιάδη που ήταν ταυτόχρονα έμπειρος και πολυμήχανος.

4 Η συνήθεια των Αθηναίων:

 Οι Αθηναίοι κάθε μέρα έβγαιναν από τα πλοία τους και διασκορ-πίζονταν στην ξηρά γιατί: α) έπρεπε να αγοράσουν τα τρόφιμα από μακριά (τά τε σιτία πόρρω-θεν ὠνούμενοι), β) περιφρονούσαν τον Λύσανδρο (καὶ καταφρονοῦντες δὴ τοῦ Λυσάνδρου). Πί-στευαν ότι ο Λύσανδρος από φόβο δεν επρόκειτο να ναυμαχήσει μαζί τους και έτσι άφηναν τους στρατιώτες πολύ συχνότερα κάθε μέρα (ὅπερ ἐποίουν πολὺ μᾶλλον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν) να βγαίνουν από τα πλοία και να σκορπίζονται στη Χερσόνησο προς αναζήτηση τροφίμων. Ήταν αμέριμνοι, δεν έπαιρναν μέτρα προφύλαξης και μέρα με τη μέρα γίνονταν όλο και πιο απρόσε-κτοι. Με τη φράση αυτή ο Ξενοφώντας ειρωνεύεται τους Αθηναίους στρατηγούς για τον εγωι-σμό και την αφροσύνη τους.

5 Η εντολή του Λυσάνδρου: Τις προηγούμενες τέσσερις ημέρες ο Λύσανδρος κατασκοπεύοντας τους Αθηναίους είχε διαπιστώσει ότι αυτοί, όταν επέστρεφαν στους Αιγός ποταμούς, ακολου-θούσαν πάντα την ίδια τακτική: αποβιβάζονταν από τα πλοία τους και διασκορπίζονταν στη Σηστό και σε άλλα μέρη για ανεφοδιασμό. Ήταν, λοιπόν, βέβαιος ότι και αυτή την ημέρα θα έκαναν το ίδιο. Η πρόταξη της φράσης «ημέρα πέμπτη» δείχνει την επίμονη και συστηματική εφαρμογή του σχεδίου του, προκειμένου να επιτύχει έναν θρίαμβο. Έδωσε εντολή στα  κατά-σκοπευτικά πλοία όταν δουν ότι οι Αθηναίοι έχουν αποβιβαστεί από τα πλοία και διασκορπιστεί στη Χερσόνησο να επιστρέψουν και στο μέσο της διαδρομής να του κάνουν σήμα, δηλαδή να υ-ψώσουν μια ασπίδα (ἐπὰν κατίδωσιν αὐτούς ἐκβεβηκότας καὶ ἐσκεδασμένους κατὰ τὴν Χερ-ρόνησον ἀποπλέοντας τοὔμπαλιν παρ’ αὐτὸν ἆραι ἀσπίδα κατὰ μέσον τὸν πλοῦν).

Χαρακτηρισμός Αλκιβιάδη, Αθηναίων στρατηγών και Λυσάνδρου: Ως στρατηγός ο Αλκιβι-άδης ήταν ικανότατος, έμπειρος και διορατικός όπως φαίνεται από τις συμβουλές που έδωσε στους Αθηναίους στρατηγούς. Οι τελευταίοι ήταν άπειροι, αφελείς και απερίσκεπτοι γιατί δεν υποψιάστηκαν το σχέδιο του Λυσάνδρου. Θεώρησαν την αδράνειά του ως ατολμία και αδυναμία. Επίσης δεν μπόρεσαν να κατανοήσουν και να δεχτούν τις συμβουλές του έμπειρου Αλκιβι-άδη. Αντίθετα από τους αθηναίους στρατηγούς ο Λύσανδρος διέθετε σπάνιες στρατηγικές ικα-νότητες. Ήταν συνετός και πονηρός. Έδωσε στους Αθηναίους την εντύπωση για τέσσερις ημέ-ρες ότι ήταν δειλός, άτολμος και αναποφάσιστος γιατί ήθελε να αιχμαλωτίσει τον αθηναϊκό στόλο χωρίς ναυμαχία. Εκμεταλλεύτηκε την απερισκεψία των αθηναίων στρατηγών που δεν έ-παιρναν μέτρα ασφάλειας εναντίον μιας ξαφνικής επίθεσης του εχθρού. Αφού κατέστρωσε σχέ-διο δράσης, αποφάσισε να επιτεθεί ξαφνικά και συνδυασμένα (από θάλασσα και ξηρά) την πέμπτη ημέρα.

Η οργάνωση του λόγου: Ο Ξενοφώντας οργανώνει το λόγο του έτσι ώστε να είναι σαφής και σύντομος. Τονίζει τις απόψεις και τις συμβουλές του Αλκιβιάδη με τις μετοχές «κατιδών, ὁρμοῦντας, μετιόντας, ἔχοντας» που δίνουν βάθος στη σκέψη και αισθητοποιούν κατά τρόπο συγκριτικό την υπεροχή των Λακεδαιμονίων. Με τον παρατατικό «ἔφη» και «παρῄνει» παρουσιάζει την απεγνωσμένη προσπάθεια του να πείσει τους εγωιστές Αθηναίους στρατηγούς να αλλάξουν λιμάνι και να αγκυροβολήσουν στη Σηστό. Το βασικό επιχείρημα του Αλκιβιάδη το παρουσιάζει με την ξαφνική χρησιμοποίηση του ευθύ λόγου «οὗ ὄντες ναυμαχήσετε, ἔφη, ὅταν βούλησθε» που δίνει ζωντάνια στο κείμενο. Επίσης πετυχαίνει σαφήνεια στην έκφραση
με το πλούσιο λεξιλόγιο και με τους πολλούς σύνθετους ρηματικούς τύπους (κατιδών, παρῄνει, ἀπιέναι, ἀποπλέοντας, μετιόντας, μεθορμίσαι, ἐπιπλέουσι, ἐκβεβηκότας, καταφρονοῦντας, ἀντανῆγεν). Η υπεροπτική και υποτιμητική στάση των Αθηναίων φαίνεται από το σύντομο, κοφτό και κελευστικό λόγο, την αντίθεση και το ασύνδετο. Η πρόθεση του ιστορικού είναι να συνδέσει εσωτερικά τα γεγονότα που αφηγείται και να τα οργανώσει κατά τρόπο αιτιώδη ώστε να αποκτήσουν ενότητα, συνοχή και αλληλουχία.

 

Φύλλο εργασίας    2.1.25-27

1.Να χαρακτηρίσετε τον Αλκιβιάδη, τους αθηναίους στρατηγούς και τον Λύσανδρο αξιοποιώντας τις γνώσεις σας από το συγκεκριμένο απόσπασμα.

2.Ποιος βασικός ρηματικός τύπος και ποια εκφορά του λόγου δηλώνουν την απεγνωσμένη προσπάθεια του Αλκιβιάδη να πείσει τους Αθηναίους στρατηγούς να αλλάξουν αγκυροβόλιο.

3.Επιλέξτε το σωστό-ά

1. Ο Αλκιβιάδης συμβούλευε τους Αθηναίους
α. να προμηθεύονται τρόφιμα από τη Σηστό β. να μετακινηθούν κοντά σε λιμάνι και στην πόλη
γ. να δώσουν ναυμαχία όταν το θελήσουν      δ. να αγκυροβολήσουν κοντά στον εχθρικό στόλο
2. Οι Αθηναίοι στρατηγοί απέπεμψαν τον Αλκιβιάδη, γιατί:
α. δεν τους είχε δώσει σωστές συμβουλές       β. με τις συστάσεις του εξυπηρετούσε το Λύσανδρο
γ. υπάκουσαν σε εντολές τις πόλεις τους        δ. ήταν εγωιστές και αλαζόνες
3. Οι Αθηναίοι ήταν συνήθως διασκορπισμένοι, επειδή
α. ψώνιζαν τρόφιμα από μακριά                                    β. ο στόλος του Λυσάνδρου βρισκόταν μακριά
γ. είχαν αγκυροβολήσει κοντά σε πόλη           δ. διασκέδαζαν στη Χερσόνησο
4. Ο Λύσανδρος είχε δώσει εντολή στους κατασκόπους του, όταν δουν τους Αθηναίους να
έχουν διασκορπιστεί προς αναζήτηση τροφίμων, να του το κάνουν γνωστό:
α. φωνάζοντας δυνατά                                         β. υψώνοντας μια ασπίδα στο μέσο του πλου
γ. επιστρέφοντας με ορισμένο σχηματισμό    δ. υψώνοντας αναμμένους πυρσούς
5. Ο Αλκιβιάδης βρισκόταν κοντά στους Αιγός ποταμούς, γιατί:
α. ακολουθούσε διακριτικά την πορεία του αθηναϊκού στόλου
β. είχε καθαιρεθεί από τους Αθηναίους, είχε αυτοεξοριστεί και έμενε σε ιδιόκτητο πύργο
γ. έφυγε από το Λύσανδρο και πήγε κοντά στους Αθηναίους
δ. ήθελε να εξαπατήσει τους Αθηναίους στρατηγούς

4. όραση, άσχετος, έπαινος, διασκέδαση, τελώνης, άρση, κελευστής, βούληση, πλοίο,
έκβαση, παραποίηση, αγωγή: Με ποιες λέξεις του κειμένου (σύνθετες ή απλές) έχουν
ετυμολογική συγγένεια οι παραπάνω λέξεις της νέας ελληνικής

5. Να κλίνετε σε ενικό και πληθυντικό αριθμό τα ουσιαστικά: πόλει,  νεῶν,  λιμένι, στρατηγοί, ἡμέρα

6. Να γίνει χρονική αντικατάσταση στους παρακάτω ρηματικούς τύπους: ἐκέλευσαν, ἐπιπλέουσι, εἶπε,

7. Να γίνει εγκλιτική αντικατάσταση στα παρακάτω ρήματα: ἐπιπλέουσι, εἶπε

http://paterolakas.blogspot.gr/2013/01/5.html

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2.1. &20-24

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2.1. &20-24

1)Να επισηµάνετε τις εντολές του Λυσάνδρου προς τους Λακεδαιµονίους. Ποιο είναι, κατά τη γνώµη σας, το γενικότερο σχέδιο στο οποίο εντάσσονται;

 

2)Οι ακόλουθες προτάσεις αποδίδουν κινήσεις, ενέργειες και αποφάσεις του Λυσάνδρου. Να ελέγξετε την ορθότητά τους σύµφωνα µε το κείµενό σας σηµειώνοντας Χ στην αντίστοιχη στήλη.

Ο Λύσανδρος:

Σωστό              Λάθος

α) καθυστερούσε να συγκρουστεί, γιατί περίµενε

ενισχύσεις.

 

β) έδωσε εντολή κατά τα ξηµερώµατα να επιβιβαστούν

στα πλοία.

 

γ) παρήγγειλε στους στρατιώτες του να επιτεθούν

αµέσως.

 

δ) διέταξε την εµπροσθοφυλακή να κινηθεί ελεύθερα.

 

ε) απαγόρευσε στους στρατιώτες του να επανέλθουν

στην ξηρά µέχρι να επιστρέψουν τα

κατασκοπευτικά πλοία.

 

3. Λύσανδρος δὲ τὰς ταχίστας τῶν νεῶν ἐκέλευσεν ἕπεσθαι τοῖς ᾿Αθηναίοις, ἐπειδὰν δὲ ἐκβῶσι, κατιδόντας ὅ τι ποιοῦσιν ἀποπλεῖν καὶ αὐτῷ ἐξαγγεῖλαι.

Α. Με βάση το χωρίο, να σηµειώσετε, επιλέγοντας από τις παρακάτω

προτάσεις, ποιο τελικό στόχο είχε η διαταγή που έδωσε ο Λύσανδρος:

α) Να παρακολουθεί τους Αθηναίους διακριτικά

β) Να βγουν οι Σπαρτιάτες στην ξηρά για να παρακολουθούν προσεκτικά τις κινήσεις των αντιπάλων

γ) Να επιτεθεί αιφνιδιαστικά στους αντιπάλους

δ) Να συλλέξει πληροφορίες για να ειδοποιήσει τη Σπάρτη.

Β. Να αιτιολογήσετε την επιλογή σας.

Να συµπληρώσετε τα κενά µε τους κατάλληλους τύπους των ρηµάτων:

ἐγώ      εἰµί      ἄγω    πλέω    ποιῶ    ὁρῶ

οὗτος ...... ...... ...... ...... ......

ἡµεῖς ...... ...... ...... ...... ......

ὑµεῖς ...... ...... ...... ...... ......

Να γράψετε στη νέα ελληνική λέξεις απλές ή σύνθετες που να έχουν το ίδιο θέµα µε τις παρακάτω:

• σηµαίνω: .................... .................... .................... ....................

• τάττοµαι: .................... .................... .................... ....................

• λιµήν: .................... .................... .................... ....................

• ἄγω: ....................

ΒΙΒΛΙΟ Β΄, κεφ. Ι, παράγραφοι 20 – 24

 ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ EΛΛΗΝΙΚΑ

ΒΙΒΛΙΟ Β΄, κεφ. Ι, παράγραφοι 20 – 24

Μετάφραση :

Και οι Αθηναίοι πλέοντας από κοντά, αγκυροβόλησαν στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με εκατόν ογδόντα πλοία. Εκεί, λοιπόν, καθώς γευμάτιζαν, αναγγέλλονται σε αυτούς αυτά που συνέβαιναν στη Λάμψακο κι αμέσως ανοίχτηκαν στο πέλαγος προς τη Σηστό. Κι από εκεί, αφού ανεφοδιάστηκαν αμέσως με τρόφιμα, έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς απέναντι από τη Λάμψακο. Ο Ελλήσποντος εκεί είχε πλάτος περίπου δεκαπέντε στάδια. Εκεί, λοιπόν, πήραν το βραδινό γεύμα.

Ο Λύσανδρος την επόμενη νύχτα, μόλις ξημέρωνε, έδωσε σήμα (στους στρατιώτες) μόλις πάρουν το πρωινό τους να επιβιβαστούν στα πλοία. Κι αφού έκανε όλες τις προετοιμασίες σα για ναυμαχία και τοποθετούσε στα πλάγια του πλοίου τα παραπετάσματα, προειδοποίησε κανείς να μην κινηθεί από την παράταξή του, μήτε να ανοιχτεί στο πέλαγος. Οι Αθηναίοι, με την ανατολή του ήλιου, παρατάχτηκαν κατά μέτωπο στο λιμάνι, σα για ναυμαχία. Επειδή, όμως, ο Λύσανδρος δεν έβγαλε τα πλοία από το λιμάνι εναντίον τους και ήταν αργά το βράδυ, γύρισαν πίσω στους Αιγός ποταμούς. Τότε ο Λύσανδρος διέταξε τα πιο γρήγορα από τα πλοία (του) να ακολουθούν τους Αθηναίους κι αφού παρατηρήσουν τι κάνουν (οι Αθηναίοι), αφού επιβιβαστούν (οι Αθηναίοι), να αποπλεύσουν και να τον ειδοποιήσουν. Και δεν αποβίβασε (τους στρατιώτες) στη στεριά από τα πλοία, παρά μόνο αφού ήρθαν πίσω αυτά. Αυτά, λοιπόν, ο Λύσανδρος τα επαναλάμβανε για τέσσερις μέρες και οι Αθηναίοι έβγαιναν στην ανοιχτή θάλασσα εναντίον του.

Πραγματολογικά σχόλια :

ἐν Ἑλαιοῦντι τῆς Χερρονήσου :

Χερρόνησος : ήταν η Θρακική χερσόνησος πιο ψηλά από τον Ελλήσποντο που περιλάμβανε και τα παράλια της Χαλικιδικής.

Ἑλαιοῦς : ήταν η πόλη που βρισκόταν στην είσοδο του Ελλησπόντου. Εκεί αγκυροβόλησαν οι Αθηναίοι και πληροφορήθηκαν τα όσα είχαν γίνει στη Λάμψακο.

εἰς Αἰγός ποταμούς : μικρή πόλη και ποταμός στην πλευρά της θρακικής χερσονήσου, απέναντι από τη Λάμψακο που βρισκόταν στη μικρασιατική ακτή. Εκεί το 405 π.Χ. νικήθηκαν σε ναυμαχία οι Αθηναίοι από το Σπαρτιατικό στόλο, υπό την ηγεσία του Λύσανδρου.

καί τά παραβλήματα παραβάλλων : τα παραβλήματα ή παραρύματα ήταν τα σκεπάσματα, συνήθως δερμάτινα, τα οποία τοποθετούσαν στα πλευρά των πλοίων, για να μη βλέπουν οι εχθροί αυτά που γίνονταν πάνω στα πλοία. [2]

 

καί τάς ἡμέρας ὀψέ ἦν : ο Πλούταρχος αφηγείται στο «Λύσανδρο» ότι αυτό έγινε κατά το βραδάκι, γιατί πίστευε ότι τότε δε μπορούσε να γίνει ναυμαχία.

Ερμηνευτικά – αισθητικά σχόλια :

ἔπλευσαν (οι Αθηναίοι) εἰς Αἰγός ποταμούς ἐναντίον τῆς Λαμψάκου : οι Αθηναίοι, αφού έφθασαν στον Ελαιούντα και πληροφορήθηκαν ότι η Λάμψακος είχε κυριευτεί από το Λύσανδρο, πήγαν στη Σηστό, ανεφοδιάστηκαν και στη συνέχεια έπλευσαν στους Αιγός ποταμούς, απέναντι από τη Λάμψακο.

Η επιλογή μιας τόσο μικρής απόστασης από τις αντίπαλες δυνάμεις, φανερώνει υπερβολική αυτοπεποίθηση κι έπαρση που πηγάζει, ίσως, από την αριθμητική υπεροχή των αθηναϊκών πλοίων και την προηγούμενη νίκη των Αθηναίων στις Αργινούσες.

Η τακτική του Λύσανδρου αποδεικνύεται πιο σαφής κι οργανωμένη από αυτήν των Αθηναίων :

1. ο Λύσανδρος με ξεκάθαρες κινήσεις και στόχους κυριεύει πρώτα τη Λάμψακο, για να τη χρησιμοποιήσει ως βάση ανεφοδιασμού.

2. παραμένει με τα πλοία επανδρωμένα στη θέση του, έτοιμος για ναυμαχία.

3. δίνει σαφείς εντολές στα πιο γρήγορα πλοία του να κατασκοπεύσουν τις κινήσεις των Αθηναίων και να τον ενημερώσουν.

4. διατηρεί την ψυχραιμία του, επαναλαμβάνοντας τις κινήσεις του για 4 μέρες.

 

Η τακτική των Αθηναίων διακρίνεται από ενθουσιασμό και βιασύνη σε ό, τι αφορά τις κινήσεις του στόλου :

1. ακολουθούν στενά τους Λακεδαιμόνιους με εμφανή διάθεση να συγκρουστούν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

2. παρατάσσονται για ναυμαχία προκαλώντας το Λύσανδρο.

3. δεν αντιδρούν μεθοδευμένα, καθώς φαίνεται από την επιστροφή τους στους Αιγός ποταμούς.

4. για 4 μέρες βγαίνουν με τα πλοία τους στην ανοιχτή θάλασσα για να ναυμαχήσουν με το Λύσανδρο.

 

Αρχικοί χρόνοι :

 ἀγγέλλομαι - ἠγγελλόμην - ἀγγελθήσομαι - ἠγγειλάμην / ἠγγέλθην - ἤγγελμαι - ἠγγέλμην

 ἕπομαι - εἱπόμην - ἕψομαι - ἑσπόμην - ἠκολούθηκα - ἠκολουθήκειν

 ἐκβαίνω - ἐξέβαινον - ἐκβήσομαι - ἐξέβην - ἐκβέβηκα - ἐξεβεβήκειν

 καθοράω / καθορῶ - καθεώρων – κατόψομαι – κατείδον – καθεόρακα – καθεωράκειν

 ἐκβιβάζω - ἐξεβίβαζον - ἐκβιβῶ - ἐξεβίβασα - ----------

 http://www.askiseis.com/index.php?option=com_k2&view=item&id=111:1-20-24